Core Web Vitals Nedir? LCP, INP ve CLS’yi Anlamak
Google'ın sayfa deneyimini ölçtüğü üç metrik olan LCP, INP ve CLS'nin ne anlama geldiğini, nasıl ölçüldüğünü ve nasıl iyileştirileceğini anlattık.
İçindekiler
PageSpeed Insights’a sitenizin adresini yazdınız ve karşınıza kırmızı, turuncu, yeşil renklerle LCP, INP, CLS gibi kısaltmalar çıktı. Bu kısaltmalar Google’ın Core Web Vitals adını verdiği ve bir sayfanın kullanıcıya nasıl bir deneyim sunduğunu ölçen üç temel metriği temsil ediyor. Bu yazıda her birinin ne anlama geldiğini, hangi değerlerin iyi sayıldığını, nasıl ölçüleceğini ve en sık karşılaşılan sorunların nasıl giderileceğini teknik olmayan bir dille anlatıyorum.
Core Web Vitals nedir?
Core Web Vitals, Google’ın bir web sayfasının gerçek kullanıcılar için ne kadar iyi çalıştığını ölçmek amacıyla belirlediği metrik setidir. Üç soruya cevap arar: Sayfanın ana içeriği ne kadar çabuk görünüyor? Kullanıcı bir şeye tıkladığında sayfa ne kadar hızlı tepki veriyor? Sayfa yüklenirken öğeler yerinden kayıyor mu?
Bu metrikler, Google’ın sayfa deneyimi değerlendirmesinin bir parçasıdır. Tek başına sıralamayı belirlemezler; içerik kalitesi ve alaka her zaman önce gelir. Ancak benzer kalitedeki sayfalar arasında daha iyi bir deneyim sunmak avantaj sağlayabilir ve en önemlisi, ziyaretçinin sitede kalma isteğini doğrudan etkiler.
Üç metrik ve eşik değerleri
Google, her metrik için “iyi”, “iyileştirilmesi gerekiyor” ve “kötü” aralıkları tanımlar. Değerlendirme, sayfayı ziyaret eden gerçek kullanıcıların yüzde 75’lik dilimine göre yapılır; yani ziyaretçilerin büyük çoğunluğunun iyi bir deneyim yaşaması hedeflenir.
| Metrik | Neyi ölçer? | İyi | Kötü |
|---|---|---|---|
| LCP (Largest Contentful Paint) | En büyük içerik öğesinin görünme süresi | 2,5 saniye veya altı | 4 saniyenin üzeri |
| INP (Interaction to Next Paint) | Etkileşimlere verilen tepki süresi | 200 milisaniye veya altı | 500 milisaniyenin üzeri |
| CLS (Cumulative Layout Shift) | Beklenmedik düzen kaymaları | 0,1 veya altı | 0,25’in üzeri |
LCP: Ana içerik ne zaman görünüyor?
LCP, sayfanın ilk ekranındaki en büyük görsel ya da metin bloğunun ekrana çizildiği anı ölçer. Çoğu sitede bu öğe ana sayfadaki büyük bir görsel, slider ya da başlık metnidir. Kullanıcı açısından “sayfa açıldı” hissini veren an budur.
LCP’yi yavaşlatan başlıca nedenler şunlardır: yavaş sunucu yanıtı, boyutu küçültülmemiş büyük görseller, sayfanın görünmesini engelleyen CSS ve JavaScript dosyaları ve ana görselin geç yüklenmesi.
INP: Sayfa tıklamalara ne kadar hızlı cevap veriyor?
INP, Mart 2024’te önceki metrik olan FID’nin yerini aldı. Kullanıcının sayfadaki tıklama, dokunma ve klavye etkileşimlerine sayfanın görsel olarak ne kadar sürede tepki verdiğini ölçer. Menü düğmesine bastığınızda menünün açılması gecikiyorsa ya da bir filtreye tıkladığınızda ekran donuyorsa INP değeri yüksektir.
Bu metriği en çok ağır JavaScript kodu, çok sayıda üçüncü taraf betiği (sohbet araçları, reklam ve takip kodları) ve aşırı karmaşık sayfa yapısı etkiler.
CLS: Sayfa yüklenirken öğeler kayıyor mu?
Bir habere tıklamak üzereyken üstte bir reklam yüklenip metni aşağı ittiği için yanlış yere bastığınız oldu mu? CLS tam olarak bu durumu ölçer. Boyutu belirtilmemiş görseller, sonradan yüklenen reklam ve gömülü içerikler ile geç yüklenen yazı tipleri düzen kaymasının en yaygın sebepleridir.
Core Web Vitals nasıl ölçülür?
Ölçüm yaparken iki tür veriyi ayırt etmek önemlidir. Saha verisi, gerçek kullanıcıların tarayıcılarından toplanan veridir ve Google’ın değerlendirmesinde esas alınan budur. Laboratuvar verisi ise bir aracın sayfayı tek seferlik, kontrollü koşullarda test etmesiyle elde edilir ve sorunları teşhis etmek için kullanılır.
- PageSpeed Insights: Hem saha verisini (yeterli ziyaretçi varsa) hem de laboratuvar testini tek ekranda gösterir.
- Search Console, Core Web Vitals raporu: Sitenizdeki sayfaları gruplar hâlinde iyi, iyileştirilmeli ve kötü olarak sınıflandırır.
- Tarayıcı geliştirici araçları: Lighthouse ve performans paneli, hangi dosyanın ya da öğenin soruna yol açtığını ayrıntılı gösterir.
Az ziyaretçi alan sitelerde saha verisi görünmeyebilir. Bu durumda laboratuvar sonuçlarını yol gösterici olarak kullanabilirsiniz, ama mobil testin sonuçlarına özellikle dikkat edin.
Sık görülen sorunlar ve çözümleri
Aşağıdaki adımlar, kurumsal sitelerde ve WordPress tabanlı projelerde en sık karşılaştığım sorunlara yöneliktir:
- Görselleri optimize edin. Görselleri gösterileceği boyutta yükleyin, WebP veya AVIF gibi modern formatlara dönüştürün ve her görselin genişlik ile yükseklik değerini belirtin.
- Ana görseli öne alın. İlk ekrandaki büyük görseli tembel yüklemeye (lazy load) dahil etmeyin; gerekirse öncelikli yükleme ile işaretleyin.
- Sunucu yanıtını hızlandırın. Sayfa önbelleği kullanın, yetersiz paylaşımlı barındırmadan daha uygun bir sunucuya geçmeyi değerlendirin ve gerekiyorsa CDN kullanın.
- JavaScript yükünü azaltın. Kullanılmayan eklentileri kaldırın, gereksiz üçüncü taraf betiklerini ayıklayın ve kritik olmayan kodları ertelenmiş yükleyin.
- Yazı tiplerini düzenleyin. Yalnızca kullandığınız yazı tipi ağırlıklarını yükleyin ve yazı tipi yüklenene kadar metnin görünmesini sağlayan ayarı kullanın.
- Sonradan yüklenen alanlara yer ayırın. Reklam, harita veya video gibi gömülü içerikler için önceden sabit bir alan tanımlayın.
Hızlandırma tekniklerinin tamamını daha geniş bir çerçevede site hızı nasıl artırılır rehberinde anlattım. WordPress kullanıyorsanız eklenti, tema ve veritabanı kaynaklı yavaşlıkları WordPress siteniz yavaşsa yazısında ayrıca ele aldım. Kendi projelerimden biri olan Palmiye Ahşap Dekorasyon için de hız optimizasyonu ve CDN ile sunucu taşıma adımlarını birlikte uyguladık.
Core Web Vitals ve teknik SEO ilişkisi
Bu metrikler, teknik SEO’nun yalnızca bir parçasıdır. Mükemmel puanlara sahip bir sayfa, dizine eklenmiyorsa ya da yanlış bir canonical etiketi taşıyorsa yine de görünmez. Bu yüzden hız çalışmasını tarama, dizine ekleme, yönlendirmeler ve yapısal veri gibi konularla birlikte ele almak gerekir. Bu konuların kontrol listesini teknik SEO yazısında bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Core Web Vitals puanı düşükse sıralamam düşer mi?
Bu metrikler sıralamayı etkileyen sinyallerden yalnızca biridir ve içeriğin alakası her zaman daha belirleyicidir. Yine de kötü bir deneyim ziyaretçi kaybına yol açtığı için iyileştirmek her durumda faydalıdır.
PageSpeed puanım ile Search Console sonucu neden farklı?
PageSpeed Insights’taki performans puanı laboratuvar testine dayanır; Search Console ise gerçek kullanıcı verisini gösterir. Test koşulları farklı olduğu için sonuçlar da farklılık gösterebilir.
Mobil ve masaüstü sonuçları neden ayrı?
Mobil cihazların işlemci gücü ve bağlantı hızı genellikle daha sınırlıdır; bu yüzden aynı sayfa mobilde daha yavaş çalışabilir. Google mobil öncelikli dizine ekleme kullandığı için mobil sonuçlara öncelik verin.
İyileştirmeler ne zaman raporlara yansır?
Saha verisi belirli bir süre boyunca toplanan kullanıcı deneyimlerine dayandığı için değişikliklerin raporlara yansıması birkaç hafta sürebilir. Laboratuvar testinde ise farkı hemen görebilirsiniz.
Sonuç
Core Web Vitals, sitenizin hızını ve kararlılığını kullanıcının gözünden ölçer; LCP, INP ve CLS’yi iyileştirmek hem arama görünürlüğüne hem de ziyaretçi memnuniyetine katkı sağlar. Sitenizin ölçüm sonuçlarını birlikte yorumlamak isterseniz benimle iletişime geçebilirsiniz.