DNS Ayarları: A, CNAME, MX ve TXT Kayıtları Rehberi
Alan adınızın siteye, e-postaya ve diğer servislere doğru yönlenmesi DNS kayıtlarına bağlıdır. Temel kayıt türlerini ve sık yapılan hataları anlatıyoruz.
İçindekiler
Yeni bir hosting aldınız, alan adınızı yönlendirdiniz ama site bir türlü açılmıyor. Ya da siteyi taşıdıktan sonra e-postalar gelmez oldu. Bu sorunların neredeyse hepsinin kaynağı aynı yerdir: DNS ayarları. DNS, alan adınızı internetin anlayacağı IP adreslerine çeviren sistemdir; sitenizin, e-postanızın ve kullandığınız birçok servisin doğru çalışması bu kayıtlara bağlıdır. Bu yazıda temel kayıt türlerini, ne zaman hangisinin kullanıldığını ve en sık yapılan hataları anlatıyorum.
DNS kısaca nasıl çalışır?
Tarayıcıya firmaniz.com yazdığınızda bilgisayarınız önce “bu adres hangi sunucuda?” diye sorar. Bu soru, alan adınızın yetkili isim sunucularına (nameserver) kadar ulaşır ve oradaki kayıtlar cevabı verir: “Web sitesi şu IP’de, e-postalar şu sunucuya gitsin.”
Burada iki ayrı katmanı karıştırmamak gerekir:
- Nameserver (NS) değişikliği: Alan adınızı aldığınız firmanın panelinden yapılır ve DNS bölgenizin hangi sağlayıcıda yönetileceğini belirler. Örneğin hosting firmanız veya Cloudflare.
- Kayıt (record) değişikliği: Nameserver’ın gösterdiği paneldeki A, CNAME, MX gibi kayıtları düzenlemektir.
Sık karşılaştığım bir durum şudur: Müşteri alan adı firmasının panelinde kayıt ekler, ama nameserver’lar başka bir sağlayıcıyı gösterdiği için bu kayıtlar hiç devreye girmez. Önce DNS’in nerede yönetildiğini bulmak, her işin ilk adımıdır. Alan adı seçimi ve kayıt firmasıyla ilgili temel bilgileri alan adı seçimi yazısında bulabilirsiniz.
Temel DNS kayıt türleri
DNS ayarları panelinde göreceğiniz en yaygın kayıtları şu tabloda özetledim:
| Kayıt | Ne işe yarar? | Örnek kullanım |
|---|---|---|
| A | Alan adını bir IPv4 adresine bağlar | firmaniz.com → sunucunuzun IP adresi |
| AAAA | Alan adını bir IPv6 adresine bağlar | Sunucunuz IPv6 destekliyorsa |
| CNAME | Bir alan adını başka bir alan adına takma ad olarak yönlendirir | www.firmaniz.com → firmaniz.com |
| MX | Gelen e-postaların teslim edileceği sunucuyu belirtir | Kurumsal e-posta servisiniz |
| TXT | Serbest metin taşır; doğrulama ve güvenlik için kullanılır | SPF, DKIM, DMARC, Search Console doğrulaması |
| NS | Bölgenin hangi isim sunucularında yönetildiğini söyler | Alt alan adını başka sağlayıcıya devretme |
A ve CNAME arasındaki fark
A kaydı doğrudan bir IP adresini gösterir; CNAME ise “benim cevabım şu diğer adla aynı” der. Bu yüzden ana alan adı (kök, @) genellikle A kaydıyla, www ve diğer alt alan adları ise CNAME ile yönlendirilir. Önemli bir kural: Bir adın CNAME kaydı varsa aynı ad için başka kayıt (MX, TXT gibi) tanımlanamaz. Kök alan adına CNAME eklemeye çalışmak, e-postayı bozan klasik hatalardan biridir.
MX ve TXT kayıtları neden kritik?
MX kayıtları yanlışsa e-postalarınız size ulaşmaz; TXT kayıtlarındaki SPF ve DKIM eksikse gönderdiğiniz iletiler spam’e düşer. E-posta tarafındaki bu kayıtları kurumsal e-posta sunucusu yazısında ayrıntılı ele aldım. Bir alan adında yalnızca tek bir SPF kaydı bulunmalıdır; iki ayrı SPF TXT kaydı eklemek doğrulamayı geçersiz kılar.
TTL ve yayılma süresi
Her DNS kaydının bir TTL (Time To Live) değeri vardır. Bu değer, kaydın internet servis sağlayıcıları ve tarayıcılar tarafından ne kadar süre önbellekte tutulacağını saniye cinsinden belirtir. TTL yüksekse yaptığınız değişiklik bazı kullanıcılara geç yansır; buna halk arasında “DNS yayılması” denir.
Planlı bir taşımada izlenebilecek pratik yol şudur:
- Taşımadan bir gün kadar önce ilgili kayıtların TTL değerini düşürün.
- Yeni sunucuyu hazırlayıp siteyi orada test edin.
- Kayıtları yeni IP adresine yönlendirin; düşük TTL sayesinde değişiklik hızlı yayılır.
- Her şey yolundaysa TTL’i tekrar normal seviyeye çıkarın.
Değişikliğin yayılıp yayılmadığını, farklı konumlardan DNS sorgusu yapan çevrim içi araçlarla veya komut satırında dig ve nslookup gibi araçlarla kontrol edebilirsiniz.
DNS ayarlarında sık yapılan hatalar
Pratikte en sık karşılaşılan DNS hataları genellikle şunlardır:
- Yanlış panelde düzenleme: Nameserver başka sağlayıcıyı gösterirken kayıt firmasının panelinde değişiklik yapmak.
- Site taşırken MX’i unutmak: Nameserver yeni hostinge taşınınca eski MX kayıtları aktarılmaz ve e-posta kesilir.
- Çift SPF kaydı: Her yeni servis için ayrı SPF eklemek yerine mevcut kaydı güncellemek gerekir.
- SSL’i hesaba katmamak: Alan adı yeni sunucuya yönlendikten sonra SSL sertifikasının da orada yeniden alınması gerekir. Konuyu SSL sertifikası yazısında anlattım.
- Proxy ayarını yanlış anlamak: Cloudflare gibi servislerde turuncu bulut (proxy) açık olduğunda gerçek sunucu IP’si gizlenir; e-posta gibi bazı kayıtlar ise proxy’den geçmemelidir. Ayrıntılar için Cloudflare kullanımı yazısına bakabilirsiniz.
Herhangi bir değişiklikten önce mevcut tüm kayıtların ekran görüntüsünü veya dışa aktarımını almak, sorun çıkarsa geri dönmeyi çok kolaylaştırır.
Bu işi nasıl birlikte yaparız?
Site taşıma, e-posta kurulumu veya yeni bir servis eklerken DNS ayarlarını düzenlemem gerektiğinde süreç şöyle işliyor:
- Mevcut durumu çıkarmak: Alan adının nerede kayıtlı olduğunu, nameserver’ların nereyi gösterdiğini ve tüm kayıtları birlikte listeliyoruz.
- Plan ve teklif: Hangi kaydın ne zaman değişeceğini, TTL düşürme ve geçiş zamanını içeren kısa bir plan hazırlıyorum.
- Uygulama ve doğrulama: Değişiklikleri yapıyor, site, SSL ve e-postanın farklı konumlardan doğru yanıt verdiğini kontrol ediyorum.
- Belgeleme ve destek: Son durumdaki kayıtları ve hangisinin ne işe yaradığını yazılı olarak teslim ediyorum; ileride yeni bir servis eklerken bu belge işinizi kolaylaştırır.
DNS veya taşıma işleriniz için iletişim sayfasından bana ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
DNS değişikliği ne kadar sürede yayılır?
Kaydın TTL değerine ve servis sağlayıcıların önbelleğine bağlıdır. Düşük TTL ile birkaç dakika içinde yansıyabilir; yüksek TTL’de bazı kullanıcılar eski adresi daha uzun süre görebilir.
Nameserver değiştirmekle DNS kaydı değiştirmek arasındaki fark nedir?
Nameserver değişikliği DNS bölgenizin hangi sağlayıcıda yönetileceğini belirler. Kayıt değişikliği ise o sağlayıcının panelindeki A, CNAME, MX gibi kayıtları düzenlemektir.
Siteyi taşıdım, e-postalarım neden gelmiyor?
Büyük olasılıkla nameserver değişikliği sırasında MX kayıtları yeni panele aktarılmadı. Eski MX ve ilgili TXT kayıtlarını yeni DNS bölgesine eklemek sorunu çözer.
Kök alan adına CNAME kaydı ekleyebilir miyim?
Standart DNS kurallarına göre kök alan adına CNAME eklenmez, çünkü orada MX ve TXT gibi başka kayıtlar da bulunur. Bazı sağlayıcılar bunun için özel çözümler sunar; kök için genellikle A kaydı kullanılır.
Sonuç
DNS ayarları göze görünmez ama sitenizin, e-postanızın ve kullandığınız servislerin hepsini birbirine bağlar; doğru planlanan bir değişiklik kesintisiz geçer. Alan adınızla ilgili bir düzenleme planlıyorsanız bana yazabilirsiniz.